اهمیت مصرف میان وعده در کودکان
به دلیل شکل گیری عادات غذایی در سنین پائین، از همین زمان باید مواد غذایی سالم را در اختیار کودک قرار داد و به تامین مواد مغذی مورد نیاز او در وعده های اصلی و میان وعده های غذایی توجه نمود.
استفاده از یک میان وعده با ارزش غذایی مناسب نظیر شیر، میوه و سبزی در برنامه غذایی کودک موجب رشد جسمی و مغزی او می گردد.
در حالی که مصرف تنقلات غذایی کم ارزش به عنوان میان وعده موجب کاهش دریافت مواد مغذی مورد نیاز از جمله پروتئین، ویتامین و املاح گردیده و زمینه را برای تاخیر رشد کودک مساعد می کند.
از سوی دیگر مصرف تنقلات تجاری کم ارزش به دلیل زیادی نمک، چربی وشکر موجب بیماریهای قلبی – عروقی، چاقی، پرفشاری خون، پوکی استخوان و افزایش کلسترول خون در دوران بزرگسالی می شوند. به علاوه این گونه تنقلات دارای افزودنی های رنگی، نگهدارنده ها و طعم دهنده های مصنوعی هستند که مصرف بی رویه آنان موجب آلرژی و پرتحرکی کودکان می گردد.
میان وعده چیست و چه خصوصیاتی باید داشته باشد؟
میان وعده غذای مختصری است که بین دو وعده غذای اصلی به کودک داده می شود.
ازآنجایی که معده کودک کوچک است ولی نیاز او به انرژی زیاد می باشد با خوردن سه وعده اصلی غذا نیازهای او تامین نمی گردد. میان وعده تنها سهم کوچکی در تامین نیازهای غذایی کودک دارد و هیچ گاه نمی تواند جایگزین وعده غذای اصلی شود.
بنابراین در انتخاب نوع میان وعده باید دقت نمود. کودکان باید هر روز حداقل 5 وعده غذا شامل سه وعده اصلی (صبحانه، ناهار، شام) و دو میان وعده مصرف کنند.
نکات مهم در هنگام دادن میان وعده به کودکان
میان وعده ها از هر پنج گروه اصلی غذایی (گروه شیر و لبنیات، گروه نان و غلات، گروه گوشت و حبوبات، گروه تخم مرغ و مغزها، گروه میوه ها و گروه سبزی ها) انتخاب شود تا تنوع و تعادل در رژیم غذایی او ایجاد گردد و بخشی از مواد مغذی مورد نیاز نیزاز طریق میان وعده تامین شود.
• حداقل پانزده دقیقه زمان برای خوردن میان وعده غذا در نظر گرفته شود.
• بین وعده های اصلی و میان وعده، حداقل2 ساعت فاصله گذاشته شود. در صورتی که فاصله مصرف میان وعده تا وعده غذایی اصلی کم باشد کودک احساس سیری کرده و از مصرف غذاهای اصلی غذایی امتناع می کند.
• ا گر کودک در بین وعده غذای اصلی و میان وعده احساس تشنگی کرد، به او آب داده شود زیرا در صورت مصرف آب میوه احساس سیری کرده از مصرف غذای اصلی خودداری خواهد کرد.
• غلات حجیم شده (مانند پفک، پفیلا و چی توز)، شکلات، آب نبات، شیرینی و چیپس و آب میوه های صنعتی دارای مقدار زیادی مواد قندی، نمک و چربی هستند. بنابراین مصرف آنها در کودکان باید بسیار محدود گردیده وبه جای آن از میان وعده های غذایی سالم مانند شیر، انواع مغزدانه ها و خشکبار (کشمش، توت خشک، برگه ها و…) و انواع میوه ها و سبزی های تازه استفاده شود.
• میان وعده میتواند عادات غذایی درست یا نادرست را در کودک ایجاد نماید با توجه به اینکه کم خونی ناشی از فقر آهن و کمبود روی یکی از مشکلات تغذیه ای کودکان می باشد و یکی از دلایل اصلی آن استفاده از برنامه غذایی نامناسب است، انتخاب میان وعده مناسب مانند انواع خشکبار(برگه های هلو، آلو، توت خشک، کشمش، نخودچی، خرما و…) و مغزها (پسته، بادام و…) همراه با میوه ها و شیر، بخشی از ویتامین ها و املاح معدنی مورد نیاز کودک را تامین می کند.
• تنقلات شور علاوه بر کاهش اشتها، ذائقه کودک را به طعم شوری عادت داده، احتمال ایجاد عارضه در سنین بزرگسالی به ویژه پرفشاری خون را بیشتر می کند.
• خوردن مواد غذایی شیرین مانند شیرینی، شکلات و آب نبات نیز در کودکان در حد کم مجاز است ولی مصرف روزانه و بی رویه این مواد توصیه نمی شود چون ذائقه کودک را به خوردن مواد شیرین عادت داده و موجب اضافه وزن و چاقی و هم چنین سبب پوسیدگی دندان می شود.
• مصرف غذاهای چرب و سرخ شده موجب اضافه وزن و چاقی در سنین کودکی و بالاتر نیز می شود.
• مصرف نوشابه ها نیز علاوه بر اضافه وزن و چاقی جذب مواد مغذی مانند کلسیم را کاهش می دهد.
• از دادن مواد غذایی شور مثل غلات حجیم شده (مانند پفک، پفیلاوچی توز)، چیپس و چوب شور، و سایر تنقلاتی که حاوی نمک زیاد هستند جدا خوداری گردد، تنقلات شور ذائقه کودک را به غذاهای پرنمک و شور عادت می دهد و شانس ابتلا به فشار خون بالا و بیماریهای قلبی – عروقی در بزرگسالی را افزایش می دهند.