مقدمه
بعد از دو سالگی با آهسته شدن رشد، اشتهای کودک هم کاهش می یابد. کاهش اشتهای کودک موجب تغییر در تقاضای دریافت غذای کودک می گردد. به طوری که ممکن است در یک وعده غذایی دریافت غذای کودک و در وعده غذایی دیگر دریافت غذایی افزایش یابد.
کودکان دارای مکانیسم تنظیم انرژی و غذای دریافتی خود هستند. بنابر این والدین نباید نگران رشد کودک باشند و برای اطمینان از وضعیت رشد و تغذیه کودک میتوان فقط از طریق پایش رشد کفایت غذای دریافتی کودک را سنجید.
زمان غذا خوردن، اندازه سهم هر وعده غذا، شیوه های خورانش کودک مانند استفاده از اجبار یا محدود نمودن در غذا خوردن از عوامل موثر در دریافت غذای کودک هستند.
انرژی مورد نیاز روزانه در کودکان 3-2 سال (پسران: 1250-950 و دختران 1150-850 کیلو کالری) و در کودکان 4-5 سال (پسران: 1475-1350 و دختران 1325-1250 کیلو کالری) و پروتئین مورد نیاز روزانه در کودکان 3-2 سال و 5-4 سال به ترتیب 13 و 19 گرم می باشد.
نیازهای تغذیه ای و رفتارهای صحیح غذایی در کودکان 2 تا 5 سال
از غذاهای متنوع خانواده شامل پنج گروه اصلی غذایی (نان و غلات، شیرو لبنیات، گوشت و تخم مرغ، حبوبات و مغزدانه ها، سبزیها و میوه ها) به کودک داده شود.
• از سبزیهای سبز تیره و نارنجی و میوه های زرد و نارنجی (جعفری، گشنیز، اسفناج، انبه، کدو حلوایی، هویج، مرکبات) که منابع غذایی ویتامین A و C هستند به کودک داده شود.
• در هر وعده به اندازه یک لیوان کامل به کودک غذا داده شود (240 سی سی).
• در هر روز 3 وعده غذا و 2 بار میان وعده در بین غذاهای اصلی در اختیار کودک گذاشته شود.
• میان وعده غذایی از بین گروههای اصلی غذایی انتخاب شود.
• شیر پاستوریزه (بویژه قبل از خواب)، ماست، میوه ها، سبزیها (گوجه فرنگی، خیار، کاهو، هویج، ساقه های کرفس و…)، نان و پنیر کم نمک، خرما و میوه های خشک انتخاب های بسیار خوبی برای میان وعده کودکان هستند.
• مصرف برخی تنقلات بی ارزش نظیر غلات حجیم شده (مانند پفک، پفیلا و چی توز)، شکلات و چیپس علاوه بر تغییر ذائقه کودک و افزایش احتمال ابتلای او به بیماریهای غیروا گیر در سنین بزرگسالی مانند چاقی، با تاثیر بر اشتهای کودک و در نهایت تمایل کمتر او به وعدههای اصلی می توانند بر سرعت رشد کودک و به خصوص افزایش مطلوب قد تاثیر منفی داشته باشند.
• میان وعده را 1.5 تا 2 ساعت قبل از وعده اصلی به کودک باید داد.
• در برنامه غذایی کودک فقط از ماست پاستوریزه ساده استفاده شده و از مصرف انواع ماست میوه های صنعتی که حاوی قند افزوده هستند، خودداری شود. در صورت تهیه ماست میوه خانگی فقط میوه به ماست اضافه شده و از اضافه کردن شکر به ماست میوه خودداری شود.
• از دادن انواع نوشیدنی های شیرین به دلیل افزایش خطر اضافه وزن و چاقی، پوسیدگی دندان و کاهش دریافت مواد مغذی تا حد امکان خودداری شود.
• آب میوه طبیعی برای کودک 3-2 سال روزانه 120 سی سی و کودک 4 تا 5 سال روزانه 180سی سی توصیه میشود.اما به دلیل بالا بودن ارزش تغذیه ای میوه ها، توصیه می شود به جای آب میوه، خود میوه به کودک داده شود.
• آب آشامیدنی بهترین نوشیدنی برای رفع تشنگی کودک است. جایگزین شدن آب به جای نوشیدنی های شیرین، میتواند در هزینه خانواده نیز صرفه جویی کند.
• ا گر کودک به ماده غذایی آلرژی دارد، باید از برنامه غذایی کودک حذف و جایگزین مناسب قرار گیرد.
• به کودک در ظرفها و کاسه های جدا غذا داده شود.
• مادر باید در طول مدت غذا خوردن با کودک بنشیند و با اوصحبت کند، مادر باید به چشمان او نگاه نموده و او را ترغیب به غذا خوردن کند.
• غذا خوردن کودک همراه با حواس پرت کردن، تشویق و تنبیه نباشد.
•در هنگام غذاخوردن کودک، تلویزیون خاموش باشد. به زور به کودک غذا داده نشود.
• کودک حداقل 180 دقیقه در روز فعالیت بدنی انجام دهد.